Jeśli nie akceptujesz siebie

Niskie poczucie własnej wartości potrafi dotknąć wielu obszarów życia. Często wydaje się, że to ono stoi za problemami w relacjach czy brakiem odwagi do działania. Gdy rośnie pewność siebie, łatwiej pokazujemy światu, kim jesteśmy, i zyskujemy satysfakcję. Jednak samoocena nie kształtuje się przypadkowo. Jej źródła tkwią w doświadczeniach, które odcisnęły w nas ślad. To historie, które nosimy w sobie od dzieciństwa. A dopóki ich nie zauważymy, trudno naprawdę poczuć swoją wartość.

Najczęściej uczymy się patrzeć na siebie oczami innych. Słowa rodziców, nauczycieli czy bliskich stają się naszym wewnętrznym głosem. Kiedy były pełne krytyki, braliśmy je za prawdę. Z czasem zaczęliśmy wierzyć, że jesteśmy tacy, jak o nas mówiono. Wtedy zamiast pytać „kim jestem?”, pytamy „czy jestem wystarczający?”. To pytanie nie ma końca. Psychoterapia daje przestrzeń, by zobaczyć, że nasza wartość nie zależy od cudzych ocen.

Nie chodzi więc o to, by sobie tę wartość nadać – ona już w nas jest. Chodzi o to, by ją poczuć i uznać. By pozwolić sobie być sobą.

W terapii uczymy się:

• rozpoznawać, które przekonania są nasze, a które cudze,
• odzyskiwać własny głos,
• patrzeć na siebie z większą łagodnością.

To proces wymagający odwagi, ale jest on możliwy. Zaczynamy dostrzegać, że zawsze mieliśmy wartość – niezależnie od wyglądu, sukcesów czy historii życia. Uczymy się ją przyjmować i budować relację ze sobą na nowo. A to zmienia wszystko.

Jeśli lęk utrudnia Ci funkcjonowanie

Każdy z nas czegoś się boi. To naturalne – strach chroni i pozwala reagować, kiedy naprawdę coś nam zagraża. Zdarza się jednak, że lęk zaczyna przejmować kontrolę nad codziennością. Wtedy zamiast chronić, utrudnia funkcjonowanie, wpływa na relacje i odbiera radość z życia. Może towarzyszyć nam w postaci natrętnych myśli, ciągłego napięcia czy uporczywych objawów w ciele. Strach i lęk nie są tym samym. Strach ma konkretny powód – reagujemy, gdy widzimy rozpędzone auto albo słyszymy ujadającego psa. Lęk to raczej ogólne poczucie zagrożenia, które nie ma wyraźnego źródła. Jeśli boimy się wyjść z domu, bo „może coś się stanie”, to sygnał, że ten lęk stał się nadmiarowy i nieproporcjonalny.

Taki przewlekły lęk może mieć różne przyczyny. Właśnie dlatego warto porozmawiać o nim ze specjalistą – psychiatrą lub psychoterapeutą. Ustalenie jego źródła pomaga dobrać skuteczną formę leczenia i odzyskać spokój.

Niektóre rodzaje tzw. zaburzeń lękowych:

• Fobia – intensywny strach przed określonym obiektem, sytuacją lub konsekwencją (np. lataniem samolotem, chorobą, reakcją innych).
• Lęk paniczny – nagłe, silne ataki lęku z objawami fizycznymi: kołataniem serca, trudnościami z oddechem, zawrotami głowy. Towarzyszy im poczucie, że „umieram” albo „wariuję”.
• Lęk uogólniony – stałe napięcie, przewidywanie, że stanie się coś złego, bez konkretnej przyczyny. Obniża jakość życia, wyczerpuje i wpływa na relacje.
• Obsesje i kompulsje – natrętne myśli (np. o zarażeniu się chorobą) i przymusowe rytuały (np. mycie rąk w określony sposób).
• Utrzymujący się niepokój – uporczywe uczucie lęku, które nie pasuje do żadnej z powyższych kategorii, a jednak zakłóca codzienne życie.

Jeśli lęk utrudnia Ci codzienność, nie musisz radzić sobie z nim sam(a). Terapia pomaga zrozumieć, skąd się bierze, i znaleźć sposoby, by odzyskać poczucie bezpieczeństwa. To proces, który daje szansę, by zamiast żyć w ciągłym napięciu, zacząć żyć naprawdę.

Jeśli cierpisz z powodu obniżonego nastroju – depresji

Depresja to nie tylko smutek. To stan długotrwałego, głębokiego obniżenia nastroju, który wpływa na całe życie. Osoby doświadczające depresji opisują swoje samopoczucie słowami: bezradność, zniechęcenie, poczucie winy, lęk, przytłoczenie, samotność. Często mówią o braku energii i motywacji, o poczuciu zgaszenia czy załamania. Nierzadko towarzyszy temu przekonanie, że są bezużyteczne i niepotrzebne.

Depresja to także objawy fizyczne. Mogą pojawiać się trudności ze snem – bezsenność, wybudzanie się w nocy, płytki, niespokojny sen – a także utrata apetytu czy spadek masy ciała. Z czasem choroba sprawia, że wycofujemy się z życia społecznego, unikamy aktywności i kontaktów, co tylko potęguje poczucie osamotnienia i opuszczenia.

Jedną z najtrudniejszych rzeczy w depresji jest to, że często nie uznajemy swoich problemów za wystarczająco ważne, by szukać pomocy. Wydaje się, że „inni mają gorzej” albo że „powinniśmy poradzić sobie sami”. Tymczasem depresja to choroba – tak samo wymagająca leczenia, jak każda inna.

Jeśli rozpoznajesz u siebie jej objawy lub słyszysz od bliskich, że martwią się o Ciebie – nie lekceważ tego sygnału. Skuteczną pomocą jest połączenie psychoterapii i farmakoterapii. Leczenie daje szansę, by odzyskać energię, radość i poczucie sensu w życiu. A pierwszy krok to przyznanie, że masz prawo poprosić o wsparcie.

Jeśli się zamartwiasz

Zmartwienia same w sobie są częścią życia – każdy je ma. Problem pojawia się wtedy, gdy zaczynają wypełniać naszą codzienność. Myśli uporczywie krążą wokół spraw do załatwienia, wyobrażeń najgorszych scenariuszy czy obaw o przyszłość. W głowie wciąż próbujemy rozwiązywać problemy, przewidywać kolejne i na zapas opracowywać sposoby radzenia sobie z nimi. Często też wracamy do przeszłości – rozpamiętujemy błędy i trudności, by „nauczyć się na przyszłość” i nie dopuścić do ich powtórzenia. Z czasem okazuje się, że zamiast żyć – żyjemy w zamartwianiu. Staramy się mieć wszystko pod kontrolą, a tymczasem to ono trzyma kontrolę nad nami. To nieustanne napięcie, podszyte lękiem, który sami w sobie wytwarzamy. A mimo naszych wysiłków życie i tak przynosi sytuacje, których nie jesteśmy w stanie przewidzieć ani zaplanować.

Jeśli zauważasz, że zamartwianie przejmuje nad Tobą władzę, to ważny sygnał. Psychoterapia daje przestrzeń, by zobaczyć ten mechanizm, wydostać się z pułapki nieustannego kontrolowania i nauczyć się odpuszczać. Dzięki temu stopniowo odzyskujesz radość, lekkość i więcej miejsca na życie „tu i teraz”.

Jeśli cierpisz z powodu choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD)

Choroba afektywna dwubiegunowa polega na tym, że życie toczy się między dwoma biegunami – depresją i manią (albo jej łagodniejszą formą, hipomanią).

Kiedy pojawia się depresja, świat traci kolory. Brakuje sił i motywacji, każda codzienna czynność staje się wysiłkiem. To czas smutku, poczucia bezradności, czasem też rozpaczy i beznadziei. Zupełnie inaczej wygląda okres manii – wtedy energia zdaje się nie mieć końca, nastroje szybują w górę, a samoocena rośnie do nieadekwatnych rozmiarów. Człowiek ma wrażenie, że wszystko jest możliwe. To jednak stan, który często prowadzi do impulsywnych decyzji – niekontrolowanych wydatków, ryzykownych zachowań, napiętych relacji. Z zewnątrz bywa odbierany jako niepokojący i trudny do zrozumienia. ChAD to choroba, której nie można bagatelizować. Wymaga opieki psychiatry i leczenia farmakologicznego. Psychoterapia, prowadzona obok farmakoterapii, pomaga lepiej rozumieć chorobę, rozpoznawać sygnały zbliżających się epizodów i budować większą stabilność w codzienności.

Nie jesteś sam(a) – to, że potrzebujesz pomocy, nie oznacza słabości. Oznacza, że masz odwagę zadbać o siebie.